Autoridade munisipio lautém partisipa Seminario Nasional konaba Desentarilajasaun Poder Lokal

Lospalos; RCL Vp  29-09-2025 : Autoridade Munisipál Lautém, (AML) hamutuk ho nia ekipa tomak ,partisipa Semináriu Nasionál kona-ba Desentralizasaun iha Timor – leste,hodi  hare ba Progresu Dezafiu no Oportunidade ho tema ”Dalan ba poder lokál” ne’ebé organiza husi Ministériu Administrasaun Estatal, servisu hamutuk ho Embaixada Australia iha Timor-Leste, iha Salaun Delta Nova Díli.

Iha Serimónia Nasionál Desentralizasaun ba loron da ruak nian ne’e  Presidente Autoridade Munisípiu Lautém Melio de Jesus hateten katak, materia PNDS nian ne’ebé sei apresenta sei fahe ba kapitulo hat mak hanesan : kapitulo I sei hato introdusan kona ba perfil Munisípiu Lautem nomos filosofia e normas juridiku Programa Nasional Desenvolvimento Suku (PNDS), kapitulo II sei koalia kona ba Progreso no Alkanso  (eperensia implementasaun programa PNDS iha municipio lautem) nune’e mos kona ba dezafius sira nebe iha, ba kapitulo III koalia kona ba rekomendasaun e kapitulo IV koalia kona ba konklusaun.

Presidente Autoridade Munisípiu Lautém hateten , Desentralizasaun la’os de’it mudansa administrativa, maibé prosesu polítiku no institusionál ne’ebé fó oportunidade ba Munisipál sira atu hato’o jestaun tékniku iha nivel lokál ho baze legál ne’ebé iha ona hanesan dekretu Lei no.84/2023 diploma Ministerial no.85/2023 no partikularmente dekretu Lei no.2/2024 kona-ba PNDS nebe delega ona kompetensia ba Presidente Autoridade Municipal, ne’ebé nu’udar pratika iha proseso transisaun ba Poder Lokal, tamba Governu fó konfiansa ba Municipiu nu’udar implementador Direta.

‘’ Materia PNDS nian ne’ebé sei apresenta sei fahe ba kapitulo hat mak hanesan  kapitulo I sei hato introdusan kona ba perfil Munisípiu Lautem nomos filosofia e normas juridiku Programa Nasional Desenvolvimento Suku (PNDS), kapitulo II sei koalia kona ba Progreso no Alkanso  (eperensia implementasaun programa PNDS iha municipio lautem) nune’e mos kona ba dezafius sira nebe iha, ba kapitulo III koalia kona ba rekomendasaun e kapitulo IV koalia kona ba konklusaun, Desentralizasaun la’os de’it mudansa administrativa, maibé prosesu polítiku no institusionál ne’ebé fó oportunidade ba Munisipál sira atu hato’o jestaun tékniku iha nivel lokál ho baze legál ne’ebé iha ona hanesan dekretu Lei no.84/2023 diploma Ministerial no.85/2023 no partikularmente dekretu Lei no.2/2024 kona-ba PNDS nebe delega ona kompetensia ba Presidente Autoridade Municipal, ne’ebé nu’udar pratika iha proseso transisaun ba Poder Lokal, tamba Governu fó konfiansa ba Municipiu nu’udar implementador direta.Desentralizasaun nu’udar estrategia politika nasional hodi reforsa demokrasia, promove justisa social no desenvolvimento sustentavel ho nune mak tenke konsidera nudar komprimisio kolektivo nasional, iha proseso desentralizasaun Administrativa teritorial, partularmente iha ambito delegasaun no atribuisaun kompetensia presija tau atensaun ba aspeto importante tolu mak hanesan 3-M (man, Money and Materil) ka bolu dehan Ema, Osan no Materia’’. Presidente Autoridade Munisípiu Lautém Dehan Melio de Jesus,Tersa feira,16 setembro 2025

Prezidente Autoridade Munisipál Lautém mós hateten tan ,Atu koalia kona ba Dezenvolvimentu, alvu prinsipál hosi desenvolvimento maka Povu ho nune’e wainhira povu nu’udar alvu iha proseso Desenvolvimento atu povu bele hetan Moris diak mak tenke Desenvolve ba iha setor importante hat mak hanesan, Kapital Sosial, Kapital Ekonomia, Kapital Infraestrutura no Kapital Dezenvolvimentu Instituisional, programa PNDS kobre ba setor hat ne’e iha ninia implementasaun.

‘’ Atu koalia kona ba Dezenvolvimentu, alvu prinsipál hosi desenvolvimento maka Povu ho nune’e wainhira povu nu’udar alvu iha proseso Desenvolvimento atu povu bele hetan Moris diak mak tenke Desenvolve ba iha setor importante hat mak hanesan, Kapital Sosial, Kapital Ekonomia, Kapital Infraestrutura no Kapital Dezenvolvimentu Instituisional, programa PNDS kobre ba setor hat ne’e iha ninia implementasaun.no Liu husi apresentasaun ba progreso implementasaun PNDS nia atinjimento iha municipio lautem, lider maximu Muncipiu Lautém salienta katak hahu hosi tinan 2021 ate 2025, PNDS Munisipiu Lautém konsege konklui ona projeto komunitario ho total 634 projeto kompostu hosi:
1. Setor Saude 12 projetu
2. Setor Edukasaun no Desporto 45 projetu
3. Setor Bee-mos 40 projetu
4. Setor Agricultura, Seguransa Alimentar no buka moris 2 projetu
5. Setor Obras Publika 53 projetu
6. Setor seluk (inklui UNP/Uma Naroman ba Povu) 554 projeto
Projeto hirak ne’e gasta osan hamutuk miliaun USD $19,3 dolar amerikano. Projeto sira ne’e benefisia ba komunidade iha  suku 34  no aldeia  151 iha Munisípiu Lautém’’

Entertantu  Iha enseramentu serimónia nasionál ne’e, Ministru Administrasaun Estatal distribui kedas Komputador Unidade 5 ho marka Lenovo ba kada Prezidente Autoridade Munisipál no Prezidente Administrativa Atauro hodi utiliza ba servisu Administrasaun iha kada Munisípiu.

Jornalista ; Sisi

edotor ; EL

Posted in

Administradór

Administradór website Rádiu Komunidade Lospalos responsavel ba jestaun no atualizasaun ba konteúdu no informasaun importante ligadu ho dezenvolvimentu lokál iha Munispiu Lautem.

𝐅𝐎𝐑𝐌𝐀 𝐊𝐎𝐌𝐏𝐎𝐙𝐈𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐊𝐎𝐌𝐈𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐎𝐑𝐆𝐀𝐍𝐈𝐙𝐀𝐃𝐎𝐑𝐀 𝐅𝐄𝐒𝐓𝐈𝐕𝐀𝐋 𝐃𝐄𝐒𝐏𝐎𝐑𝐓𝐔 𝐏𝐀𝐑𝐀𝐋Í𝐌𝐏𝐈𝐊𝐔

By Administradór | 24/08/2026

𝐀𝐈𝐅𝐀𝐄𝐒𝐀 𝐈.𝐏. 𝐀𝐏𝐑𝐄𝐙𝐄𝐍𝐓𝐀 𝐏𝐋𝐀𝐍𝐔 𝐒𝐄𝐑𝐕𝐈𝐒𝐔 𝐃𝐄𝐒𝐓𝐀𝐊𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐁𝐀 𝐀𝐔𝐓𝐎𝐑𝐈𝐃𝐀𝐃𝐄 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒𝐈𝐏Á𝐋 𝐋𝐀𝐔𝐓É𝐌

By Administradór | 24/08/2026

𝐀𝐔𝐓𝐎𝐑𝐈𝐃𝐀𝐃𝐄 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐒Í𝐏𝐈𝐔 𝐋𝐀𝐔𝐓É𝐌 𝐇𝐀𝐋𝐀’𝐎 𝐒𝐎𝐒𝐈𝐀𝐋𝐈𝐙𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐊𝐎𝐍𝐀-𝐁𝐀 𝐋𝐀𝐍𝐒𝐀𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐊𝐎𝐍𝐒𝐓𝐑𝐔𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐅𝐎𝐔𝐍 𝐌𝐄𝐑𝐊𝐀𝐃𝐔 𝐌𝐔𝐍𝐈𝐂𝐈𝐏Á𝐋 𝐁𝐀 𝐍𝐄𝐆𝐎𝐒𝐈𝐀𝐍𝐓𝐄 𝐒𝐈𝐑𝐀

By Administradór | 24/08/2026

𝐀𝐒𝐎𝐒𝐈𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐅𝐄𝐓𝐎 𝐋𝐀𝐔𝐓É𝐌 𝐏𝐑𝐌𝐎𝐕𝐄 𝐅𝐄𝐓𝐎 𝐏𝐎𝐓𝐄𝐍𝐒𝐈Á𝐋 𝐋𝐈𝐔 𝐇𝐔𝐒𝐈 𝐅𝐎𝐑𝐌𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐋𝐈𝐃𝐄𝐑𝐀𝐍𝐒𝐀

By Administradór | 24/08/2026

𝐎𝐅𝐈𝐒𝐈Á𝐋 𝐏𝐎𝐍𝐓𝐔 𝐅𝐎𝐊Á𝐋 𝐎𝐏𝐄𝐑𝐀𝐃𝐎𝐑 𝐒𝐈𝐒𝐓𝐄𝐌𝐀 𝐍𝐎 𝐀𝐒𝐈𝐒𝐓𝐄𝐍𝐓𝐄 𝐎𝐏𝐄𝐑𝐀𝐃𝐎𝐑 𝐇𝐀𝐋𝐎 𝐀𝐓𝐄𝐍𝐃𝐈𝐌𝐄𝐍𝐓𝐔 𝐑𝐄-𝐀𝐁𝐃 𝐁𝐈𝐎𝐌É𝐓𝐑𝐈𝐊 𝐈𝐇𝐀 Munisipio lautém

By Administradór | 24/08/2026